23 قاڭتار, 2015

«بوزداقتار» كىتابى قايتا  جارىق  كورەدى

1841 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
جەنيس-70-2بارشا ادامزات بالاسى ءۇشىن ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ ورنى ايرىقشا. اقمولا وڭىرىندە مۇڭ ارالاس مەرەكەنى ءوز دەڭگەيىندە اتاپ وتۋگە قاتىستى دايىندىق شارالارى باستالىپ كەتتى. وسىنداي تاعىلىمدىق-تالىمدىك شارانىڭ ءبىرى – «بوزداقتار» كىتابىن تولىقتىرىپ, تورىمىزگە قايتا وزدىرۋ. ەلىمىزدى جاۋدان ازات ەتۋدە قۇربان بولعان جەرلەستەرىمىزگە ارنالعان بۇل ەسكەرتكىش-كىتاپ ەرەكشە مانگە يە. قىمبات جادىگەرىمىزدە اقمولا وبلىسىنىڭ قازىرگى اكىمشىلىك اۋماعىنان ۇلى وتان سوعىسى جىلدارى قان مايدانعا اتتانعان جاۋىنگەرلەردىڭ ءتىزىمى قالا مەن اۋداندار بويىنشا جەكە-جەكە ۇسىنىلماقشى. قازىرگى كۇنى ءاربىر اۋدان مالىمەتتەر جيناۋ جونىندە وزدەرىنە جۇكتەلگەن تاپسىرمانى اياقتاۋعا تاياۋ ەكەنىن وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى شاپاي ءابۋتالىپوۆ ايتىپ وتىر. – ءبىز جەڭىس ءۇشىن جاۋ­مەن ايقاسقان اعا ۇرپاقتىڭ, اجال قۇشقان اعالارىمىز بەن اپا­لارىمىزدىڭ رۋحى الدىندا ماڭگىلىك قارىزدارمىز. باتىر­لارىمىزدىڭ ەرلىگى بىزدەر ءۇشىن ارقاشان ۇلگى-ونەگە. بۇل ەرلىك وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جادىندا ماڭگىلىك جاتتالىپ قالۋى ءۇشىن قوعام بولىپ جۇمىلا جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. وسى باسىلىمدى 1000 دانامەن شىعارىپ, كوكشەتاۋ, ستەپنوگور قالالارى مەن وبلىستىڭ ءاربىر اۋداندارىنىڭ مەكتەپتەرىنە, كىتاپحانالارىنا, مۋزەيلەر مەن ارداگەرلەر ۇيىمدارىنا تارتۋ ەتپەكپىز, – دەيدى شاپاي ءمۇ­تاللاپ ۇلى. وبلىستىق ارداگەرلەر ۇيى­مىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, كە­زىندە كوكشەتاۋ وبلىسىنان 100 مىڭعا جۋىق ادام سوعىسقا اتتانعان. قازىر وبلىستا 103 مىڭ زەينەتكەر بار. ونىڭ 228-ءى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى بولسا, 72-ءسى  كوكشەتاۋ قالاسىندا تۇرادى. تىزىمگە الىنعانداردىڭ بارلىعىنىڭ ەسىمى جاڭا كىتاپقا ەنەتىن بولادى. ەگەر سۋرەتتەرى بولسا, ءتىپتى جاقسى. سوعىسقا باسقا جەردەن شاقىرىلىپ, بىراق كەيىن بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن ءبىزدىڭ وبلىسقا قونىس اۋدارعان ارداگەرلەردىڭ اتى-جوندەرىن دە كىتاپقا ەنگىزۋ ماسەلەسى ۇمىت قالمايدى. سوندىقتان, شاپاي ءابۋتالىپوۆ تۇرعىلىقتى مەكەن-جايلارى بويىنشا كوك­شەتاۋ, ستەپنوگور قالالارى مەن اۋدان تۇرعىندارىنان سوعىسقا قاتىسقان اتا-بابالارىنىڭ اتى-جوندەرىن ناقتىلاۋدى ءوتىندى. ول ءۇشىن قالالىق, اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسى مەن اسكەري كوميسسارياتقا حابارلاسۋلارى كەرەك. ال, جالپى, وسى ايدان باس­تاپ اۋدانداردان تىزىمدەر سۇرالا باستايدى. «بوزداقتار» 1941-1945 جىل­دارداعى ۇلى وتان سوعىسىندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەر تۋرالى ەكى تومدىق ەسكەرتكىش-كىتاپ بۇرىنعى كوكشەتاۋ وبلىسى كەزىندە, 1996 جىلى جارىق كورگەن بولاتىن. ەندى 3 تومدىق بولىپ شىعاتىن قىمبات جادىگەر ءساۋىر ايىندا جارىق كورمەك. بۇل باسىلىمدا مايدان دالاسىندا قازا تاپقان بارلىق جاۋىنگەرلەردىڭ ەسىمى جازىلادى. جارقىن تاريحتىڭ جاسامپاز بەتتەرىن جازۋعا سوعىس اردا­گەرلەرىمەن بىرگە تىل ەڭبەك­كەرلەرى دە ايرىقشا ۇلەس قوس­قانى بەلگىلى. سوندىقتان, تىڭ يگەرۋ ناۋقانىنا بەلسەنە قا­تىسقان بىرقاتار ەڭبەك اردا­گەرلەرىنىڭ ەسىمدەرىن اتالعان كىتاپقا ەنگىزۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلۋدا. باقبەرگەن امالبەك,  «ەگەمەن قازاقستان». اقمولا وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار